Chấm công & năng suất — quỹ giờ công đang được dùng thế nào?
Với doanh nghiệp sản xuất – dịch vụ, giờ công là tiền ở dạng thô nhất: mua vào bằng lương, chuyển hóa thành sản lượng. Vắng mặt là hao hụt, tăng ca là mua giá đắt, sắp ca lệch nhu cầu là tồn kho không bán được. Nhóm chỉ số này đọc quỹ giờ công như đọc dòng tiền.
Bộ chỉ số giờ công
Phần tiêu đề “Bộ chỉ số giờ công”| Chỉ số | Công thức | Đọc thế nào |
|---|---|---|
| Absenteeism — tỷ lệ vắng mặt | Ngày công vắng không kế hoạch / Tổng ngày công kế hoạch | Vắng không kế hoạch — nghỉ phép duyệt trước không tính |
| Overtime ratio — tỷ lệ tăng ca | Giờ tăng ca / Tổng giờ công chuẩn | Kéo dài trên 10–15% là tín hiệu thiếu người hoặc sắp ca sai |
| FTE (Full-Time Equivalent) | Quy đổi mọi hợp đồng (bán thời gian, thời vụ) về suất toàn thời gian | Mẫu số chuẩn cho mọi phép tính năng suất |
| Doanh thu / FTE | Doanh thu / FTE bình quân | Năng suất chuẩn hóa — so được giữa kỳ, giữa nhà máy |
Ví dụ — nhà máy 200 người
Phần tiêu đề “Ví dụ — nhà máy 200 người”- Tháng có 26 công chuẩn → quỹ 5.200 ngày công. Vắng không kế hoạch 166 ngày → absenteeism 3,2% — tương đương mất trắng ~6,4 người làm cả tháng, tức khoảng 78 triệu chi phí toàn phần (bài chi phí) mà không có sản lượng.
- Giờ tăng ca 12% quỹ giờ, đơn giá OT 150% → phần “mua thêm giờ” đắt hơn giờ chuẩn 50%. Câu hỏi kinh điển: tăng ca hay tuyển thêm? So bằng chi phí toàn phần: OT 12% kéo dài quanh năm của 200 người ≈ chi phí của ~36 suất giờ chuẩn… trả giá 1,5× — trong khi tuyển thêm ~24 người phủ được cùng quỹ giờ với giá 1,36× lương (kèm rủi ro khi đơn hàng giảm thì thừa người). OT hợp lý cho đỉnh mùa vụ ngắn, tuyển thêm hợp lý cho nhu cầu nền kéo dài — ranh giới nằm ở con số, không ở cảm giác.
- Absenteeism của một chuyền nhảy từ 3% lên 7% trong 3 tuần — hiếm khi là chuyện sức khỏe của cả chuyền: đó là chỉ báo sớm của bất mãn (gắn kết & eNPS) hoặc vấn đề quản lý trực tiếp.
Giá trị với người điều hành
Phần tiêu đề “Giá trị với người điều hành”- Chi phí vắng mặt thành con số — “vắng 3,2%” nghe nhỏ; “78 triệu/tháng không sản lượng” nghe khác hẳn.
- Quyết định OT/tuyển có căn cứ — mỗi kỳ cao điểm không phải tranh luận lại từ đầu.
- FTE làm sạch phép so sánh — 200 headcount có thể chỉ là 186 FTE khi lẫn bán thời gian – thời vụ; so năng suất bằng headcount là so lệch.
Áp dụng trong thực tế
Phần tiêu đề “Áp dụng trong thực tế”Tiếp theo: trả công cho giờ công đó — Lương thưởng công bằng →