LOD Expressions trong Tableau: tính toán vượt khung nhìn (FIXED, INCLUDE, EXCLUDE)
Bạn từng gặp tình huống này chưa: bạn muốn xem mỗi chi nhánh đóng góp bao nhiêu phần trăm vào tổng doanh thu công ty. Bạn dựng biểu đồ, đặt phép tính “doanh thu chi nhánh chia cho tổng doanh thu”. Nhưng ngay khi người xem lọc xuống một vùng, cái “tổng” cũng co lại theo — và con số phần trăm trở nên vô nghĩa.
Đây chính là loại bài toán mà LOD Expressions (Level of Detail — biểu thức theo mức chi tiết) sinh ra để giải. Nói đơn giản: bình thường mọi phép tính trong Tableau diễn ra đúng ở mức chi tiết của biểu đồ đang xem. LOD cho phép bạn tách rời “mức tính toán” khỏi “mức hiển thị” — tính ở một độ chi tiết do bạn chỉ định, bất kể biểu đồ đang hiển thị ở mức nào.
Vì sao LOD ưu việt
Phần tiêu đề “Vì sao LOD ưu việt”- Mốc tham chiếu không bị bộ lọc phá vỡ. Tổng toàn công ty, trung bình toàn thị trường, mục tiêu cả năm… giữ nguyên kể cả khi người xem lọc — nên các con số “tỷ trọng”, “so với mục tiêu” luôn đúng.
- Trả lời nhiều câu hỏi ở nhiều mức chi tiết cùng lúc trong một biểu đồ — điều mà chỉ dùng
SUMhayAVGthường không làm được. - Không cần xuất Excel làm tay, không cần viết SQL phức tạp. Một dòng công thức thay cho cả quy trình.
Tableau có ba loại LOD. Mỗi loại dưới đây đi kèm một biểu đồ minh hoạ và — quan trọng nhất — cách đọc số liệu để ra hành động.
FIXED — “tính cố định, kệ biểu đồ”
Phần tiêu đề “FIXED — “tính cố định, kệ biểu đồ””FIXED tính ở một mức chi tiết bạn chỉ định và bỏ qua mọi chiều khác trên biểu đồ. Đây là loại mạnh và hay dùng nhất. Đọc bằng lời: { FIXED [Theo chiều nào] : [Tính gì] } nghĩa là “với mỗi giá trị của chiều này, hãy tính ra con số này — và giữ nguyên bất kể biểu đồ đang nhóm theo gì”.
Ví dụ 1 — Tỷ trọng mỗi chi nhánh so với tổng công ty
Phần tiêu đề “Ví dụ 1 — Tỷ trọng mỗi chi nhánh so với tổng công ty”Bạn cần một con “tổng toàn công ty” không đổi dù người xem lọc:
Tổng toàn công ty = { FIXED : SUM([Doanh thu]) }Tỷ trọng = SUM([Doanh thu]) / [Tổng toàn công ty]
Ví dụ 2 — Doanh thu trung bình mỗi khách hàng
Phần tiêu đề “Ví dụ 2 — Doanh thu trung bình mỗi khách hàng”Dữ liệu ở mức đơn hàng, nhưng bạn muốn biết mỗi khách chi trung bình bao nhiêu:
Chi tiêu mỗi khách = { FIXED [Khách hàng] : SUM([Doanh thu]) }
Ví dụ 3 — Cohort: khách gia nhập tháng nào
Phần tiêu đề “Ví dụ 3 — Cohort: khách gia nhập tháng nào”Lấy ngày mua đầu tiên của mỗi khách để nhóm theo thời điểm gia nhập:
Ngày khách gia nhập = { FIXED [Khách hàng] : MIN([Ngày đặt hàng]) }
Ví dụ 4 — Khách hàng trung thành (mua nhiều lần)
Phần tiêu đề “Ví dụ 4 — Khách hàng trung thành (mua nhiều lần)”Số đơn của khách = { FIXED [Khách hàng] : COUNTD([Mã đơn hàng]) }
Ví dụ 5 — Key account: top khách theo tổng chi tiêu
Phần tiêu đề “Ví dụ 5 — Key account: top khách theo tổng chi tiêu”Tổng chi tiêu mỗi khách = { FIXED [Khách hàng] : SUM([Doanh thu]) }
INCLUDE — “tính sâu hơn, rồi gộp lên”
Phần tiêu đề “INCLUDE — “tính sâu hơn, rồi gộp lên””INCLUDE tính ở mức chi tiết hơn biểu đồ đang hiển thị, rồi mới tổng hợp lên. Dùng khi bạn muốn “tính ở dưới, xem ở trên”.
Ví dụ — Trung bình chi tiêu mỗi khách, xem theo Vùng
Phần tiêu đề “Ví dụ — Trung bình chi tiêu mỗi khách, xem theo Vùng”Biểu đồ ở mức Vùng (không có khách hàng trên trục), nhưng con số phải là “trung bình mỗi khách chi bao nhiêu”. Nếu chỉ làm AVG([Doanh thu]), bạn ra trung bình mỗi đơn — sai. Hãy dùng:
{ INCLUDE [Khách hàng] : SUM([Doanh thu]) }
EXCLUDE — “bỏ bớt một chiều khỏi phép tính”
Phần tiêu đề “EXCLUDE — “bỏ bớt một chiều khỏi phép tính””EXCLUDE tính ở mức thô hơn biểu đồ: nó loại một chiều ra khỏi phép tính, dù chiều đó vẫn đang hiển thị. Hữu ích để so chi tiết với “tổng nhóm”.
Ví dụ 1 — Tỷ trọng mỗi sản phẩm trong tổng của vùng
Phần tiêu đề “Ví dụ 1 — Tỷ trọng mỗi sản phẩm trong tổng của vùng”Tổng theo vùng = { EXCLUDE [Sản phẩm] : SUM([Doanh thu]) }
Ví dụ 2 — So mỗi tháng với trung bình cả năm
Phần tiêu đề “Ví dụ 2 — So mỗi tháng với trung bình cả năm”Trung bình cả năm = { EXCLUDE [Tháng] : AVG(...) }
Chọn loại nào? — quy tắc 10 giây
Phần tiêu đề “Chọn loại nào? — quy tắc 10 giây”LOD và Table Calculation khác nhau ở đâu
Phần tiêu đề “LOD và Table Calculation khác nhau ở đâu”- LOD tính ngay trong dữ liệu nguồn, trước khi tổng hợp lên biểu đồ — độc lập với cách bạn sắp xếp bảng. Hợp với bài toán “mức chi tiết khác biểu đồ”.
- Table Calculation tính sau, trên chính bảng kết quả (lũy kế, so kỳ trước, xếp hạng) — phụ thuộc thứ tự & cấu trúc bảng.
Quy tắc thực dụng: hỏi “tỷ trọng / trung bình ở một mức khác” → nghĩ tới LOD; hỏi “lũy kế / tăng trưởng so với ô bên cạnh / xếp hạng” → nghĩ tới table calculation.