Bỏ qua để đến nội dung
Documentation

Dòng tiền dự án & lãi vay vốn hóa

Ngân sách trả lời “tốn bao nhiêu”; dòng tiền trả lời câu sống còn hơn: tháng nào cần bao nhiêu, và tiền lấy từ đâu. Dự án xây dựng đặc biệt nhạy vì các cú chi rất “cục”: kỳ IPC lớn, đợt thanh toán thiết bị, tiền đền bù GPMB — trong khi nguồn (vốn tự có, rút vốn vay) đi theo thủ tục riêng của nó. Hụt nhịp một lần là công trường đứng, và công trường đứng thì chi phí vẫn chạy.

Hai đường cong phải ôm nhau

Phần tiêu đề “Hai đường cong phải ôm nhau”

Đường chi — dựng từ những thứ đã có trong hệ thống chi phí:

Nguồn chiLấy từ
Thanh toán nhà thầu theo kỳLịch IPC dự kiến trên S-curve tiến độ (nhớ trừ thu hồi tạm ứng, giữ lại)
Tạm ứng khi ký gói mớiKế hoạch đấu thầu — mỗi gói ký là một cú chi 15–20% ngay
Thiết bịTheo mốc hợp đồng (đặt cọc – giao – nghiệm thu)
GPMB, tư vấn, QLDALịch riêng từng khoản

Đường nguồn — dự án 12 tỷ cấu trúc 30% vốn tự có (3,6 tỷ) + 70% vay (8,4 tỷ). Kỷ luật phổ biến: tiêu vốn tự có trước, vốn vay rút theo tiến độ — mỗi lần rút là một Khế ước nhận nợ (KW) trong hạn mức đã ký:

Đợt rútThời điểmSố tiềnCho việc
KW-01Tháng 32,5 tỷIPC móng + tạm ứng gói khung thép
KW-02Tháng 63,0 tỷIPC khung + đặt cọc thiết bị
KW-03Tháng 92,9 tỷHoàn thiện + thanh toán thiết bị

Rút sớm hơn cần thiết là trả lãi cho tiền nằm không; rút trễ là công trường chờ tiền. Đường nguồn phải ôm sát đường chi từ phía trên — đủ, nhưng không thừa lâu.

Lãi vay trong thời gian xây dựng — chi phí của chính dự án

Phần tiêu đề “Lãi vay trong thời gian xây dựng — chi phí của chính dự án”

Lãi các KW trong thời gian thi công không phải chi phí kỳ của công ty — nó được vốn hóa vào giá trị công trình (kế toán Việt Nam: tập hợp qua TK 241 — xây dựng cơ bản dở dang, theo chuẩn mực và Thông tư 200). Ví dụ: KW-01 2,5 tỷ, lãi 9,5%/năm, đến cuối dự án chịu ~9 tháng lãi ≈ 178 triệu — cộng cả ba KW, lãi vốn hóa vài trăm triệu, và nó đã được đếm trước trong khoản “chi phí khác” của tổng mức đầu tư.

Hệ quả điều hành: chậm tiến độ là tăng tổng mức đầu tư qua ngả lãi vay — dự án trễ 3 tháng với dư nợ bình quân 6 tỷ là thêm ~140 triệu lãi vốn hóa, chưa nói chi phí ban chỉ huy kéo dài. “Trễ” luôn có giá bằng tiền, và giá đó tính được.

Giá trị với người điều hành

Phần tiêu đề “Giá trị với người điều hành”

Bảng dòng tiền 12 tháng × (chi theo hạng mục / nguồn theo đợt) trả lời trước ba câu hỏi mà không CFO nào muốn bị hỏi đột xuất: tháng cao điểm cần bao nhiêu? KW kế tiếp phải rút ngày nào? Nếu IPC tháng sau tăng vì đẩy tiến độ, hạn mức còn đủ không? — và cho phép đàm phán với ngân hàng trước khi kẹt, thời điểm duy nhất đàm phán còn dễ.

Áp dụng trong thực tế

Phần tiêu đề “Áp dụng trong thực tế”

Quay lại bức tranh chung: Tổng quan & bản đồ chi phí xây dựng →

Chia sẻ: