Kế toán thuê tài sản

2. Kế toán thuê tài sản

2.1. Cấu hình tài khoản (tab Kế toán)

Khai 1 lần trên mỗi HĐ — hệ thống chỉ hiện các TK liên quan đến chiều × loại của HĐ đó:

Trường	Dùng cho	Gợi ý TK
Sổ nhật ký (bút toán)	Ghi nhận TS, khấu hao, chuyển giao	Sổ tổng hợp
TK tài sản thuê TC	Đi thuê TC (Nợ khi nhận) / Cho thuê lại TC (Có khi chuyển giao)	212
TK nợ gốc thuê TC	Đi thuê TC — dòng GỐC hóa đơn ghi vào đây	341x
TK phải thu thuê TC	Cho thuê lại TC — dòng GỐC hóa đơn bán	1283/131x
TK lãi thuê	Chi phí lãi (635) / doanh thu tài chính (515)	635 / 515
TK tiền thuê	Thuê hoạt động: chi phí (627/641/642) hoặc doanh thu (511x)	theo mục đích
TK chi phí khấu hao + TK hao mòn lũy kế	Khấu hao TS thuê TC	627… / 2142
Thuế VAT	Áp lên dòng tiền thuê / lãi (dòng gốc KHÔNG chịu VAT)

2.2. Đi thuê tài chính — vòng đời kế toán

1. Ghi nhận tài sản (bấm “Ghi nhận TS thuê TC” sau khi kích hoạt): Nợ TK tài sản thuê TC / Có TK nợ gốc thuê TC = giá trị tài trợ
2. Mỗi kỳ — bấm “Tạo hóa đơn” trên dòng lịch → 1 hóa đơn NCC 2 dòng:
   • Dòng Gốc → TK nợ gốc thuê TC (nợ giảm dần theo kỳ)
   • Dòng Lãi → TK lãi thuê (chi phí 635, chịu VAT nếu khai thuế)
   • Thanh toán hóa đơn như mọi hóa đơn NCC → kỳ tự chuyển “Đã thanh toán”
3. Khấu hao (xem 2.3)

Trạng thái kỳ tự động theo hóa đơn: Chưa lên hóa đơn → Đã lên hóa đơn → Đã thanh toán.

2.3. Khấu hao tài sản thuê TC

Tab Khấu hao (chỉ HĐ đi thuê tài chính, sau khi đã ghi nhận TS):

1. Nhập Số tháng khấu hao (0 = lấy bằng thời hạn thuê) → bấm “Tạo lịch khấu hao” — đường thẳng theo tháng, ngày cuối tháng, kỳ cuối vét làm tròn
2. Ghi sổ: bấm “Ghi sổ khấu hao đến hạn” hoặc để cron hằng tháng tự chạy (chỉ ghi HĐ đã khai đủ TK — thiếu thì bỏ qua)
3. Mỗi kỳ: Nợ TK chi phí khấu hao / Có TK hao mòn lũy kế

Form hiện Đã khấu hao / Giá trị còn lại cập nhật theo kỳ đã ghi sổ.

2.4. Các tình huống còn lại

Tình huống	Chứng từ mỗi kỳ
Đi thuê hoạt động	Hóa đơn NCC 1 dòng tiền thuê → TK chi phí
Cho thuê lại hoạt động	Hóa đơn bán 1 dòng tiền thuê → TK doanh thu
Cho thuê lại tài chính	Hóa đơn bán 2 dòng: gốc → TK phải thu thuê TC, lãi → doanh thu tài chính. Khi bàn giao: bấm “Ghi nhận chuyển giao TS” — Nợ TK phải thu thuê TC / Có TK tài sản

2.5. Ví dụ số

Tiếp ví dụ cẩu tháp ở Hợp đồng thuê tài sản.

Cẩu tháp 2,4 tỷ, khấu hao 24 tháng:

• Ghi nhận: Nợ 212 / Có 341x = 2,4 tỷ
• Kỳ 1: hóa đơn NCC 224 tr (gốc 200 → 341x · lãi 24 → 635)
• Khấu hao mỗi tháng: Nợ 627 / Có 2142 = 100 tr — sau 6 tháng: đã khấu hao 600 tr, còn lại 1,8 tỷ
• Dư nợ gốc sau kỳ 1: 2,2 tỷ (hiện trên form + dashboard)

2.6. Lưu ý

• Hóa đơn đi qua Kế toán → Hóa đơn chuẩn — kế toán thao tác quen thuộc, và dòng chi phí thuê gắn được Hạng mục (AC) → chảy vào Kiểm soát chi phí (EVM) nếu dùng bộ đó.
• Dòng GỐC không chịu VAT (đúng quy định — VAT chỉ trên lãi/phí và tiền thuê).
• Số liệu bút toán mẫu (212/341x/635/2142…) là gợi ý theo TT200 — chọn TK thực tế theo hệ thống TK của doanh nghiệp.